Rixaka ra Basotho

Vanhu va Basotho va na ndhavuko wo hlawuleka lowu vuriwaka, ‘Ubuntu’ kumbe ‘Botho’. Lowu kandziyisaka vaaki, xichavo, na ku hlangana.

Filosofi leyi yi vonaka eka xivuriso xa vona lexi dumeke lexi nge, ‘Munhu i munhu hi vanwana vanhu’.

Swiambalo swa ndhavuko wa vona hi leswi hanyaka, swiambalo swa vona iswa mihlovo-hlovo ni vuyimbeleri byo saseka ni ku cina.

Vanhu va Basotho na vona i vagadi va tihanci lava nga ni vutshila, naswona va ni ndhavuko lowu tiyeke wa ku khandziya tihanci.

Lesotho yitlhela yitiveka hiku saseka ka yona loku hlamarisaka ka ntumbuluko, na tintshava leti tlakukeke, minkova yo saseka, na Majestic Maletsunyane Falls.

Vavanuna va Basotho va ambala xihuku xo hlawuleka xa xivumbeko xa khoni lexi vuriwaka ‘mokorotlol’, lexi endliweke hi voya kumbe byanyi.

I xikombiso xa vutivi bya vona bya ndhavuko naswona xi tala ku ambariwa hindlela ya vutikukumuxi.

Ku cina ka “Sesotho” i ncino wa ndhavuko lowu dumeke. Lowu katsaka ntirho wo rharhangana wa milenge na swiambalo swa mihlovo.

Swakudya swa vona swi olovile swi tlhela swi nandziha. Lesotho yi na swakudya swa nkoka swo fana na “Papa” (vuswa), “morogo” (miroho), na “braai” (nyama ya barbecued).

Vanhu va Basotho va na matimu yo tiya ya ku tiyisela na ku pfumelelana na swiyimo. Va ponile eka malembe xidzana ya vukoloni, dyandza, na mintlhontlho ya ikhonomi.

Va dume hi malwandla ya vona yo kufumela na ntumbuluko wo amukela. Vaendzi va tala ku amukeriwa hi ku xewetiwa ka ndhavuko: “dumelang” (minjhani), ku landzela ku khomana hi mavoko.

Source -African History
Translator – Mapula Glashy Makoto