Ndzhaka ya rixaka ra Balobedu

Ndhavuko wa Bolobedu, lowu nga exikarhi ka mfumo wa Bolobedu eLimpopo, Afrika Dzonga.

Wu tiveka hi maendlelo yo hlawuleka, laha hosi ya vona ya xisati yi nisaku mpfula,

Leyi yi tshembiwaka leswaku yina matimba yo endla mpfula, yi fumaka.

Rixaka leri rivula leswaku n’wana wa nhwanyana lonkulu wa hosi ya xisati leyi fumaka u dya ndzhaka ya vuhosi, kungari n’wana wa mufana wa mativula.

Vanhu vale Bolobedu va na ndhavuko wo fuwa wa mincino yo fana na Khekhapa (lowu nciniwaka hi vavasati) na Dinaka (lowu nciniwaka hi vavanuna).

Xikan’we na minkhuvo yo yimbisa nayo khombisa eka rimbewu hinkwaro, Moroto (swa vaxinuna) na Dikhopa (swa vaxisati).

Vatlhela va nghenelela eka maendlelo yofana na Dithugula (mimphahlo), lawa ya katsaka ku dzunisa naku vulavurisana na vakokwana.

Mfumo wa Balobedu wu rhangela hi Rain Queen munhu wa matimba.

Loyi ku tshembiwaka leswaku una vuswikoti byo lawula maxelo, ngopfu ngopfu mpfula.

Ku tlhandlamana i matrilineal, leswi vulaka leswaku n’wana wa nhwanyana lonkulu wa hosi ya xisati leyi fumaka u dya ndzhaka ya vuhosi.

Hosi ya Mpfula ya sweswi i Modjadji Modjadji, Khekhapa i ncino wa xintu lowu endliwaka hi vavasati.

Dinaka i ncino wa xintu lowu endliwaka hi vavanuna.

Wu tlhela wu endliwa hi mintlawa yin’wana leyi vulavulaka Xisotho xa le N’walungwini.

Moroto i nkhuvo wo sungula wa xinuna kasi Dikhopa i nkhuvo wo sungula wa xisati.

Dithugula i mukhuva wa Balobedu laha vanhu va tshamaka eka xirhendzevutani lexi endliweke hi ndhavuko.

Va vitana mavito ya vakokwa wa vona ku va dzunisa no vulavurisana na vona.

Source : Google