Xana Makhoisan i vamani?

Vakhoisan, lava tivekaka tani hi Khoi-san, i rixaka leri kumekaka edzongeni wa Afrika, ngopfu ngopfu eka ndzhawu leyi yaka Afrika Dzonga, Namibia, Botswana, Angola na Zimbabwe.

Khale swinene emahlweni ka ku fika ka Bantu, Makhoisan ma tekiwa tanihi vaaki vo sungula va matiko lawa.

Ti tekiwa tani hi yin’wana ya tinxaka ta khale swinene eka ndzhawu liya, laha kungana matimu na ndhavuko lowu hlanganisaka magidi ya malembe.

Hi vanhu va Khoi, lava tivekaka tani hi Khoikhoi kumbe Khoekhoe.

Hi ndzhavuko i varisi naswona minkarhi hinkwayo va hlayise ku risa tihomu tani hi xin’wana xa swihlovo leswikulu swa ku hanya.

Va tiveka hi tindzimi ta vona ta click consonant, leti nga na mimpfumawulo yo hlawuleka ya ku click tanihi xiphemu xa mbulavulo wa vona.

Vanhu va Khoi hi matimu ava hangalakile kuya e vupela dyambu nale dzongeni wa swiphemu swale dzongeni wa Afrika.

Va na tindzimi to hambana hambana, to tala ta tona ti tlhela ti va na mimpfumawulo.

Vanhu va le San hi matimu a va tshama endhawini leyikulu edzongeni wa Afrika, ku katsa ni ti- dessert ta le Kalahari.

Source – African History