Tiva rixaka ra vaNdebele ni matimu ya rona yo fuwa

Rita ri kusuka eAmandebele, va rhurhile kusuka eka vanhu lava vulavulaka xiNguni hi malembe yava 1600s.

Ku pfumala ntwanano ka vona kuva avanyise vava n’walungu nale dzongeni wa Ndebele.

Hiva 1820s, ntlawa wa vaZulus lowu awu rhangela hi Mzilikazi wu joyine vaNdebele vale dzongeni, wu tiyisa vukona bya vona eHighveld.

Ku lwisana na mabunu hi 1836 swi endle leswaku van’wana va rhurhela eZimbabwe hi nkarhi walowo.

Va Ndebele va tiveka hi xiyimo xa vona xa ntshamisano lexi hlelekeke, vutshila byo fanekisela, na mikhuva leyi fuweke.

Ku katsa na mikhuva ya vukati na vaongori va ndhavuko, hinkwaswo leswi swi kombisa ku tiyisela ka vona na ndzhaka ya vona ya ndhavuko.

Hlaya nakambe: Misinya ya swimuwi yi kumeka eLimpopo

Source -Google